Innowacje

5. Żywa historia – regionalizm w województwie pomorskim

Młodzież w szkole średniej potrzebuje nie tylko wiedzy o historii powszechnej i narodowej, ale także głębszego rozumienia własnej „małej ojczyzny”. Województwo pomorskie, z Gdańskiem jako symboliczną „bramą do świata”, było miejscem krzyżowania się kultur, religii i narodów. To region, w którym spotykają się tradycje kaszubskie, kociewskie, żuławskie, a także ślady niemieckie, holenderskie, żydowskie czy mennonickie.
Innowacja zakłada, że uczeń nie tylko poznaje fakty, lecz także analizuje źródła, bada lokalne miejsca, prowadzi wywiady i sam staje się odkrywcą przeszłości.

Cele innowacji

Cel główny:

Rozwijanie świadomości historycznej i tożsamości regionalnej uczniów poprzez aktywne poznawanie dziedzictwa  „ Małej Ojczyzny – Malborka” oraz Pomorza. Kształtowanie umiejętności pracy w grupie, autoprezentacji oraz krytycznego myślenia.

Cele szczegółowe:

Uczeń:

• zna i potrafi analizować wydarzenia i procesy historyczne związane z Pomorzem,
• rozumie wielokulturowy charakter regionu,
• potrafi pracować ze źródłami historycznymi (archiwalia, kroniki, relacje ustne, fotografie),
• umie krytycznie myśleć i dostrzegać związki między historią regionalną a dziejami Polski i Europy,
• rozumie rolę Malborka i  Pomorza w historii Polski ( zaborów, II wojny światowej, Solidarności)
• poznaje lokalnych bohaterów i wydarzeń,
• doświadcza historię wszystkimi zmysłami poprzez inscenizacje, warsztaty oraz interaktywne zwiedzanie,
• rozwija umiejętności badawcze i komunikacyjne,
• angażuje się w życie lokalnej społeczności

Zakres treści:

• Średniowieczny Malbork i  Pomorze – Piastowie, Krzyżacy, hanzeatycki Gdańsk.
• Nowożytność – rozwój handlu, migracje ludności, mennonici, wpływy holenderskie na Żuławach.
• XIX wiek – germanizacja, kultura kaszubska, działalność Floriana Ceynowy, Aleksandra Majkowskiego.
• XX wiek – Wolne Miasto Gdańsk, II wojna światowa, zbrodnia w Piaśnicy, Westerplatte.
• Solidarność – narodziny ruchu społecznego w Stoczni Gdańskiej.
• Współczesność – Malbork i  Pomorze w Unii Europejskiej, dziedzictwo kulturowe i jego ochrona.
• Tradycje kulturowe – język i literatura kaszubska, haft, muzyka, obrzędy, kulinaria.

Formy i metody pracy ( do wyboru w cyklu pięcioletnim, z możliwością uzupełniania).

• Projekty badawcze uczniów:
  np. „Historia mojej ulicy”, „Rodzina w cieniu historii”, „Pomniki, które mijamy”.
• Praca ze źródłami: dokumenty archiwalne, stare fotografie, mapy, kroniki parafialne.
• Wywiady i historia mówiona: rozmowy z mieszkańcami pamiętającymi ważne wydarzenia.
• Wycieczki i wizyty studyjne:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku,
  • Europejskie Centrum Solidarności,
  • Westerplatte – zwiedzanie z przewodnikiem,
  • Zamek w Malborku,
  • Muzeum miasta Malborka,
  • Spacer po Malborku ( np. Szlakiem mojego lasu – Oddział Przewodnicki PTTK w Malborku),
  • Spotkania autorskie z pisarkami zajmującymi się tematyka regionalną ( np., Sylwia Kubik – cykl żuławski; Natalia Piaskowska – historia Malborka za czasów II wojny światowej)
  • Skansen w Szymbarku,
  • Muzeum Kaszubskie w Kartuzach.
  • Droga Królewska i Ratusz Głównego miasta Gdańska,
  • Muzeum Sopotu – historia miasta i życia codziennego,
  • Muzeum Emigracji w Gdyni – wcielenie się w emigrantów z różnych epok,
  • ORP „ Błyskawica” – żywa lekcja o Marynarce Wojennej,
• Warsztaty tematyczne: np. udział w warsztatach teatralnych(„Autorytet, wiedza, współczesność – relacje między ludźmi w społeczeństwie – teksty Szekspira”), fotograficzne („historia w obrazach”), kulinarne („smaki Kaszub i Żuław – prezentacja podczas dni otwartych szkoły”).
• Inscenizacje i rekonstrukcje: np. odtworzenie wydarzeń z Solidarności.
• Metody aktywizujące: debaty oksfordzkie („Czy Pomorze było bardziej polskie czy niemieckie w XIX wieku?”), gry terenowe, questy edukacyjne.
• Twórczość uczniów: podcasty historyczne, gazetki, filmy dokumentalne, wystawy fotograficzne.

Przewidywane efekty

Uczeń:

• zna i rozumie najważniejsze wydarzenia historyczne i kulturowe Pomorza,
• potrafi pracować metodą projektu i z różnorodnymi źródłami,
• rozumie znaczenie dziedzictwa regionalnego dla własnej tożsamości,
• rozwija kompetencje miękkie: komunikacja, praca w grupie, kreatywność,
• potrafi samodzielnie prezentować efekty swojej pracy,
• angażuje się w życie szkoły i społeczności lokalnej.

Ewaluacja

• analiza projektów uczniowskich,
• ankiety ewaluacyjne wśród uczniów,
• rozmowy podsumowujące,
• publiczna prezentacja wyników działań np., w formie wystawy fotograficzne,  filmiki, degustacja potraw.